.RU

Э.ғ. к, Талапбаева Гульнар Едиловна

Дата24.05.2017өлшемі55.27 Kb.
э.ғ.к, Талапбаева Гульнар Едиловна

Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті
Еңбек рыногының бәсекеге қабілеттілігін арттырудағы білім берудің рөлі

Білім саласындағы “еңбек рыногы ” түсінігі, оның категориялары.

Еңбекке қабілетті халықты жұмыспен қамту және халықтың әлсіз қорғалған тобын жұмысқа орналастыру жүйесіндегі мемлекеттік қызметтің екі бағыты – бұл:


  • Мақсаты жұмыс орындарының болуы мен жұмыс іс

келетіндер арасындары диспропорцияның төмендету болатын жұмыспен қамтудың макроэкономиканы реттеуге қосу;

Әлеуметтік қорғау минималды еңбекақы және минималды төлем

ақылармен қамтамасыз ету, қызметкердердің жекелеген топтары мен жеке территориялар үшін жұмыспен қамтуды қолдау бағдарламаларын қаржыландыру.

Білім саласында еңбек рыногының (ЕР) қалыптасуы күрделі мәселе болып саналады.

Ол төмендегілермен түсіндіріледі:

Үкіметтің сылбырлығымен



  • “Жұмыс күші ” тауарын өткізу, ал бұл индивидтің өмір сүру

қызметінің барлық компонентерін қамтамасыз етуді білдіреді;

  • Білім саласының ЕР туралы сөз болған жай, өйткені DD>SS;

  • Салыстырмалы төмен еңбекақыда бұл салада кадрларды

тұрақтандыру қажеттігімен.

Еңбек рыногы – қызметі шығынды азайту, жұмыс күші ағымын қамтамасыз ету болатын жұмыс күшін сату-сатып алу жөніндегі экономикалық қатынастар жүйесі.

Оның ерекшеліктері болып төмендегілер табылады:


  • Сөз тек оқытушыларды жалдау туралы ғана емес, нақты ресурстар

туралы да болып отыр; ресуртарды тарту үшін саудаға қатысу керек, бірдей ынталандыруды ұсыну қажет;

  • “Жұмыс күші” деген категория әзірге жоқ;

  • Еңбектің нақты кооперациясына жұмысшыны кіргізу бойынша қатынастар туындайтын жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету;

Жұмыспен қамту қатнастарының негізгі элеметтеріне мыналар жатады:

  • Жұмысқа қажетті мамандар іздеу;

  • Жұмысшыны жалдау және жұмыстан шығару тәртібі;

  • Еңбек мазмұны және шарты;

  • Еңбекақы және сәйкесті жеңілдіктер дәрежесін тағайындау;

  • Біліктіліктің өсуі және кадрларды қайта даярлау

  • Горизонтальді және вертикалды кәсіби икемділікті қамтамасыз ету.

Жұмыспен қамтуды реттеу (сөз еңбек рыногы инфрақұрылымы туралы болып отыр):

  • Еңбекақыны реттеу кешені (нормалар,келісімдер, шарттар, арбитраж.)

  • Компенцасияны реттеу кешені ( жұмыссыздыққа жәрдемақы, қоғамдық

жұмысқа төлемдермен басқалар);

  • Заңдар және басқада нормативтік актілер;

  • Жұмыспен қамту қызметі;

  • Кәсіби даярлау және қайта оқыту жүйесі;

  • Кәсіподақтар,жұмыс берушілер одағы және т.с.с.

Жұмыспен қамту органдарының негізгі қызметтері мен міндеттері қатарына:

  • Жұмыс күшіне сұраныс және ұсыныс балансын қамтамасыз ету;

  • Барлық еңбекке қабілетті халықты жұмыспен тиімді қамтуға қолдау

көрсету;

  • Азаматтардың төмен бәсекелі топтарын әлеуметтік қорғау.


Білім беру саласында еңбекке сұраныс және ұсыныс.

Еңбек рыногын оқытудың негізгі әдісі болып сұраныс пен ұсынысқа талдау болып табылады.

Білім саласы жұмыскерлерінің еңбегіне сұраныс білім жүйесіндегі жұмыспен және бос қызметтермен жұмысшы орындарының сомалық санын білдіреді. Білім беру саласындағы еңбек ұсынысы – берілген экономикалық, демографиялық, әлеуметтік жағдайларда қалыптасқан, осы салада жұмыспен қамтылған және осы салада жұмыс іздеп жүрген адамдардың жалпы саны. Барынша тар мағынада – бұл әзірге табысты жұмысы жоқ және нақты осы білім саласында жұмыс іздеп жүрген білім және біліктілік деңгейі талапқа сәйкес келетін адамдар саны.

Рынок конъюнктурасы түсінігіне төмендегілер жатады:



  • Салалық және кәсіби топтардың, мамандықтардың, аймақтардың

шеңберінде еңбекке сұраныс пен ұсыныстың арақатынасы;

  • Түрлі салаларда, мамандықтар мен аймақтарда еңбекақы деңгейінің

арақатынасы.

Білім саласындағы еңбекке сұраныс пен ұсынысқа әсер етеді:



  • Білімнің әр түріне әлеуметтік және экономикалық сұраныс;

  • Педагогтың кәсіби қызметінің өзгешелігі;

  • Еңбекақы деңгейі;

  • Басқа салалардағы еңбекке төлемнің барынша жоғары деңгейінің

орнын басатын жеңілдіктер кешені;

Берілген факторларды қарастырайық. Оқытушылардың және басқа категориядағы жұмыскерлердің еңбегіне сұраныс, туынды болып табылады,яғни мемлекет және оның азаматтары тұрғысынан білімге сұранысқа тәуелді болады. Сұраныстың сандық аспектілері оқу жұмысының және тәрбие, оқу-әдістемелік, ғылыми – зеттеу жұмысының көлемімен анықталады. ЖОО-дағы жұмыс күшінің ұзақтығы-6жұмыс күні;оқу жұмысы көлемінің нормативтері: ЖОО-да орташа-3,3 сағат, ал қалған уақыт сабаққа дайындыққа ғылыми әдістемелік жұмысқа бөлінеді. 6 сағаттың жұмыс күніне бұл оқытушының жұмыс уақытының жылдық баланстағы 1548 сағаттың 840 сағаттық оқу жүктемесіне сәйкес келеді.

Оқытушы еңбегінің ерекшеліктері.

Олар келесі жағдайларды білдіреді:



  • Арнайы білімді және жоғары дәрежелі дайындықты талап ететін

қызметтің барынша күрделі түрі;

  • Еңбек шығармашыл интелектуалды еңбектің ерекше түрі ретінде

шығады;

Оның сипаттамасы:

Біріншіден, оқытушының әдістемелік амалдар мен әрекеттерді бірыңғай қағида шеңберінде таңдауда салыстырмалы жекелігі;

Екіншіден, оның жұмыс уақытының үш негізгі бөлімге бөлінуінде: оқу сабақтарының барлық түрлерін оларды дайындаумен және ұйымдастырумен, сонымен қатар сабақтан тыс уақытта ғылыми- зерттеу жұмысымен байланысты тікелей жүргізу;

Күнделікті басшылық тарапынан жетекшіліктің болмауы.

Оқытушы еңбегінің өзіндік артықшылықтары бар: басқа қызметтерге қарағанда жыл сайынға демалыстың, ғылыми жұмыс үшін шығармашылық демалысқа құқықтың болуы, 5 жыл кезеңінде біліктілікті арттыру және тәжірибеден өтуге уақыт, конференцияларға және симпозиумдарға, соның ішіндегі шетелдерге қатысу

Еңбекақы деңгейі.

Кезінде кеңес үкіметімен басқа салалармен салыстырғанда ЖОО профессор және доцентінің еңбекақы деңгейі жоғары деңгейі жоғары болып тағайындалады. Бұл ЖОО –на көптеген талантты адамдарды тартты, біздің жоғары мектеп қазірге дейін жоғары беделі сол уақыттар үшін қарыздар.



Қазіргі “басқа жерден” қосымша табыс табудың мүмкіндігі бар, ол төмендегі формада:

  • жеке фирмаларда кеңес беру;

  • мемлекеттік емес ЖОО лекция оқу;

  • әдеби еңбек;

  • ғылым, білім саласынан тыс жерлердегі еңбек.

Басқа жерде өзінің ғылыми және білім беру қызметін сату мүмкіндігі негізгі ЖОО-ң имиджім тығыз байланысты болады және тек бірқатар ғылыми бағыттарда және пәндерде: социологтар, саясаттанушылар, компьютершілер екендігін атап өту қажет.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

  1. Байболова А.,Бекетов Е. Халықты жұмыспен қамту //Саясат.-2006 -№4 -80б.

  2. Белгібаев Қ.М.Еңбек қатынастары және еңбек рыногы //Магистраль. -2006-№-91б.

  3. Тайжанова Ж.А. Конкурентноспособная экономика – конкурентноспособные кадры //Вестник КазНУ. -2007 -№6(64) -115б.


Достарыңызбен бөлісу:

bibliograficheskoe-opisanie-stranica-3.html
bibliograficheskoe-posobie-adresovano-uchashimsya-8-9-klassov-no-ono-predstavlyaet-interes-i-dlya-vseh-teh-kto-uvlechen-tvorchestvom-dyuma-i-istoriej-rodnogo-kraya.html
bibliografiya-1-499-millard-erikson.html
bibliografiya-a-kulakova-ya-roshina-tipologiya-i-faktori-portfelej-rabot-zanyatih-v-rossijskoj-nauke.html
bibliografiya-b-a-astafev-strategicheskoe-prognozirovanie-i-upravlenie-na-osnove-genoma-i-zakonov-mira-teoriya-i-praktika.html
bibliografiya-cenoobrazovanie-dolgosrochnih-finansovih-aktivov.html
  • ekzamen.bystrickaya.ru/regionalnih-profilnih-fiziko-tehnicheskih-olimpiadah-i-tvorcheskih-konkursah-v-oblasti-tehnicheskih-i-programmnih-razrabotok-issledovanij-innovacionnih-proektov.html
  • uchebnik.bystrickaya.ru/v-sootvetstvii-s-federalnim-planom-statisticheskih-rabot-na-2005-god-i-postanovleniem-federalnoj-sluzhbi-gosudarstvennoj-statistiki-rosstata-ot-29-08-2005-6-stranica-5.html
  • turn.bystrickaya.ru/plan-provedeniya-osnovnih-prazdnichnih-novogodnih-i-rozhdestvenskih-meropriyatij-v-gorode-voronezhe-2010-2011gg.html
  • literature.bystrickaya.ru/dlya-zapisej-komandi-upravleniya-sistemoj-rs-585.html
  • knowledge.bystrickaya.ru/moskovskoe-gorodskoe-bratskoe-kladbishe-katalog-antikvarno-bukinisticheskogo-aukciona-organizatori-aukciona-i.html
  • essay.bystrickaya.ru/eho-eho-moskvi-12122008-1300-vzaimodejstvie-gosdumi-s-federalnimi-organami-9.html
  • essay.bystrickaya.ru/chetvertij-soziv-stranica-4.html
  • books.bystrickaya.ru/chuvashskoj-respubliki-osushestvlyayushim-gosudarstvennuyu-politiku-v-sfere-imushestvennih-i-zemelnih-otnoshenij-upravleniya-i-rasporyazheniya-imushestvom-nahodyashimsya-v.html
  • otsenki.bystrickaya.ru/sem-smertnih-grehov-ili-psihologiya-poroka-dlya-veruyushih-i-neveruyushih-stranica-19.html
  • institut.bystrickaya.ru/svedeniya-o-razmere-voznagrazhdeniya-lgot-iili-kompensacii-rashodov-po-kazhdomu-organu-upravleniya-emitenta.html
  • urok.bystrickaya.ru/programma-po-literature-10-klass-102-chasa.html
  • predmet.bystrickaya.ru/ruzieva-fazila-zaveduyushaya-otdelom-nacionalnoj-bibliografii-nacionalnoj-biblioteki-uzbekistana.html
  • turn.bystrickaya.ru/operacii-po-roznichnim-plastikovim-kartam-a-a-arsamakov-19-iyunya-2008g.html
  • education.bystrickaya.ru/1-teoreticheskie-voprosi-na-znanie-bazovih-ponyatij-i-principov-po-specialnosti-chast-3.html
  • uchebnik.bystrickaya.ru/uchebno-metodicheskij-kompleks-dlya-studentov-specialnosti-031401-65-kulturologiya.html
  • exam.bystrickaya.ru/vlastelin-kolec-dve-bashni-stranica-6.html
  • textbook.bystrickaya.ru/iz-rasskaza-e-a-ninburga-predislovie-ot-redaktorov.html
  • writing.bystrickaya.ru/centralnie-ustrojstva-pk.html
  • uchit.bystrickaya.ru/tauar-zhmis-izmett-memlekettk-satip-alular-zhnndeg-konkursa-atisu-tnmder-konvertin-ashu-hattamasi.html
  • paragraph.bystrickaya.ru/kol-vo-ekzemplyarov-bibliotekadokumentidlya-studentov.html
  • laboratornaya.bystrickaya.ru/programma-vstupitelnih-ispitanij-dlya-postupayushih-v-magistraturu-po-napravleniyu-200100-priborostroenie-profil-pribori-i-metodi-kontrolya-kachestva-i-diagnostiki.html
  • nauka.bystrickaya.ru/vologda-v-godi-velikoj-otechestvennoj-vojni-kraevedcheskie-chteniya-k-65-letiyu-pobedi-vologda-stranica-3.html
  • nauka.bystrickaya.ru/vistavochnaya-kompaniya-ekspo-volga.html
  • pisat.bystrickaya.ru/u-nas-net-vojni-s-rfb-samaya-bezradostnaya-olimpiada-5-shahmati-delo-gosudarstvennoe-6-upominaniya-vitaliya-mutko-8.html
  • znaniya.bystrickaya.ru/razdel-ii-informacionnaya-karta-i-instrukcii-uchastnikam-aukciona-iua.html
  • universitet.bystrickaya.ru/tema-7-uchet-finansovih-vlozhenij-uchebnoe-posobie-v-pomosh-studentam-izuchayushim-kurs-buhgalterskij-finansovij-uchet.html
  • urok.bystrickaya.ru/priobretayut-pervostepennoe-znachenie-tak-kak-imenno-predpriyatiya-s-effektivnim-mehanizmov-tehniko-ekonomicheskogo-obosnovaniya-smogut-maksimizirovat-svoi-rinochnie.html
  • thesis.bystrickaya.ru/poyasnitelnaya-zapiska-obrazovatelnij-standart-poslevuzovskoj-professionalnoj-podgotovki-specialistov-specialnost.html
  • education.bystrickaya.ru/1-1-uprazhneniya-35-1-resheniya-36-pochta-i-novosti-37-stranica-3.html
  • write.bystrickaya.ru/glava-odinnadcataya-p-p-gajdenko-istoriya-novoevropejskoj-filosofii-v-ee-svyazi-s-naukoj.html
  • write.bystrickaya.ru/glava-i-pravovaya-i-sudebnaya-zashita-prav-i-svobod-cheloveka-ponyatie-sootnoshenie.html
  • thescience.bystrickaya.ru/ispovedalnost-obraza-matreni-timofeevni-komu-na-rusi-zhit-horosho-.html
  • universitet.bystrickaya.ru/tema-istoricheskaya-nauka-velikobritanii-1918-1945-gg-cheskij-kompleks-po-istoriografii-vsemirnoj-istorii-dlya-dnevnogo.html
  • uchebnik.bystrickaya.ru/urok-razvivayushego-obucheniya-drevnegrecheskij-teatr.html
  • abstract.bystrickaya.ru/11-trebovaniya-k-patentnoj-chistote-i-patentosposobnosti-instrukciya-po-zapolneniyu-poyasnitelnoj-zapiski-obshie-trebovaniya.html
  • © bystrickaya.ru
    Мобильный рефератник - для мобильных людей.